Το ταξίδι της Σεμέλης – Μια γυναίκα αναζητεί τις ρίζες της

21 Ιολ.

VICTORIA COVERΚριτική του Γιώργου Κυριακόπουλου για τα «Μεθυσμένα καράβια» της Βικτωρίας Αγγελοπούλου, δημοσιευμένη στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, 21/7/2013

Η ηρωίδα στα Μεθυσμένα καράβια ονομάζεται Σεμέλη Ντιντιέ. Η Σεμέλη αναζητεί τις ρίζες της. Στην αναζήτησή της αυτή, η συγγραφέας μάς εισάγει με μια γραφή παλαιάς κοπής, αριστοκρατική, ευγενική και διόλου επιτηδευμένη

Η Τέχνη, η κάθε μορφή Τέχνης που εκπληρώνει το σκοπό της, πρέπει να σε παίρνει μαζί της. Πρέπει να σε αναγκάζει να πάψεις να είσαι τρίτος παρατηρητής, και να σε κάνει συνένοχο/συμμέτοχο. Πρέπει, να σου αφήνει ισχυρή επίγευση, όπως ακριβώς ένα εκλεκτό κρασί.
Όταν τελείωσα τα «Μεθυσμένα Καράβια», όλα αυτά είχαν συμβεί: Είχα παρασυρθεί, κι εγώ. Ήμουν δίπλα στη Σεμέλη, ταξίδευα μαζί της, αγωνιούσα στο πλάι της, προσπαθούσα να φτάσω, μαζί της, στο τέλος της αναζήτησης, που, για τη Σεμέλη Ντιντιέ, λαμβάνει χώρα σε δύο, διαφορετικά επίπεδα:
Στο προφανές εξωτερικό, η Σεμέλη αναζητεί τις ρίζες της. Στην αναζήτησή της αυτή, η συγγραφέας μας εισάγει με μια γραφή παλαιάς κοπής, αριστοκρατική και ευγενική, και διόλου επιτηδευμένη. Και η φυσικότητα αυτή, οφείλεται στο ότι η λυρική της γλώσσα δεν γίνεται μονόδρομος, αφού, έξαφνα, αλλά συχνά, ενσκήπτει ένας απρόσμενος ρεαλισμός.
Οι ρίζες της Σεμέλης αναζητούνται εν μέσω ενός εκλεπτυσμένου κοσμοπολιτισμού, που υπηρετείται από την επιλογή τοποθεσιών όπως η Όαση της Σίουα, το Κάιρο, η Αλεξάνδρεια., το Παρίσι. Ενός κοσμοπολιτισμού χαραγμένου βαθειά από τη Μαγεία, τον Έρωτα, τη Λαογραφία, την Ιστορία, Μύθους και Θρύλους, τη μουσική του Mozart, αλλά, πάνω απ’ όλα, την καταλυτική ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη, η οποία, σε ρόλο παρεμβατικού Χορού, προωθεί αέναα το Μύθο.
Στο βαθύτερο, εσωτερικό επίπεδο, η Σεμέλη Ντιντιέ κατέρχεται, σταδιακά, στον εντός της Λαβύρινθο, και αντιμετωπίζει τον εαυτό της, τα όρια της, τις χίμαιρές της, τα αδιέξοδά της. Και, εκεί, στο βάθος του εαυτού της, θα συμφιλιωθεί με το είναι της, θα πορευτεί προς την Αρμονία.
Τα δύο επίπεδα της αφήγησης επικοινωνούν αδιόρατα: Ποτέ δεν είναι απόλυτα σαφές σε ποιο κινούμαστε. Η Βικτωρία Αγγελοπούλου επιτυγχάνει αυτή την αλληλο-διείσδυση, με δύο επιλογές της:
Από τη μια, και αν δεν αφήσεις το πάντα ελκυστικό κείμενο να σε ξεγελάσει, αντιλαμβάνεσαι, καθώς η αφήγηση προοδεύει, ότι η Βικτωρία εξελίσσει αριστοτεχνικά την υπόθεσή της κυρίως με τη χρήση διαλόγων και αφηγήσεων, σε πρώτο πρόσωπο, παρά μέσω πραγματικών δρώμενων και γεγονότων! Διαπιστώνεις, με άλλα λόγια, ότι η πλοκή δεν είναι «πραγματική», αλλά κυρίως «λεκτική»! Και τότε, μπορείς πλέον να αντιληφθείς ότι, παρά τον προφανή χαρακτήρα κοσμοπολίτικης περιπέτειας, τα «Μεθυσμένα Καράβια» κρύβουν, στα βάθη τους, μια θεατρική δομή, που τους προσδίδει αυθεντικό χαρακτήρα και διακριτή προσωπικότητα.
Όποιον όμως δρόμο και αν θελήσει να ακολουθήσει ο αναγνώστης, στο πλάϊ της Σεμέλης, θα αναγκαστεί να ξαποστάσει άπειρες φορές, στις στιγμές εκείνες που, τα πρόσωπα του έργου γίνονται άγγελοι κοσμικών μηνυμάτων, που με απόλυτα «ύπουλο» τρόπο απευθύνονται προς όλους εμάς, τους «εισβολείς» στα «Μεθυσμένα Καράβια», παρά στις λοιπές περσόνες της πλοκής:
Για εμάς είναι η προτροπή του διάσημου πιανίστα, «άφησε τις νότες να γίνουν εικόνες», για εμάς η συμβουλή της Σεχραζάτ «να ακολουθήσουμε το δρόμο της καρδιάς και να πάμε μπροστά», για εμάς η αποκάλυψη του βαθύτερου συμβολισμού του Λωτού, που αναπαριστά ταυτόχρονα τον Άνθρωπο και το Σύμπαν, για εμάς η αποκάλυψη ότι η Επιθυμία εντάσσεται στη διαδικασίας γνώσης του Εαυτού μας, για εμάς η προετοιμασία για να αντέξουμε την απώλεια της… Αλεξάνδρειας, για εμάς η προσέγγιση της Α-λήθειας, μέσω της άρσης της λήθης, στα πρότυπα του Πλατωνικού Κόσμου των Ιδεών, για μας, τέλος, η παραδοχή ότι, ΟΛΑ, είναι ΔΟΝΗΣΕΙΣ.
Είναι προφανές, λοιπόν, γιατί προτρέπω, με όλη μου την καρδιά, να ξανακάνουμε, μαζί με τη Σεμέλη Ντιντιέ, το ταξίδι της. Το ταξίδι προς τα πίσω του Χρόνου, και, συνάμα, προς το μέσα του Εαυτού της… Ή, αν προτιμάτε, Του Εαυτού ΜΑΣ.

Γιώργος Κυριακόπουλος
Λέκτορας Διεθνούς Δικαίου Νομικής Σχολής Αθηνών, Διδάκτωρ Νομικής Πανεπιστημίου Panthéon-Assas Παρισίων

vima_KYRIAKOPOULOS_21-7-13

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: